Η απεργία στην ΑΗΚ ανεστάλη. Το πρόβλημα του ηλεκτρισμού στην Κύπρο όμως μόλις αρχίζει.
Η απεργία ανεστάλη μέχρι τον Σεπτέμβριο, αλλά οι δομικές πιέσεις στο δίκτυο της Κύπρου παραμένουν. Τι έρχεται και τι σημαίνει για σπίτια και επιχειρήσεις.

Η απεργία ανεστάλη. Το πρόβλημα όχι.
Στις 23 Ιουλίου 2026, οι συντεχνίες της ΑΗΚ ανέστειλαν τα προγραμματισμένα απεργιακά μέτρα μέχρι τον Σεπτέμβριο. Για τους περισσότερους στην Κύπρο ήταν μια σιωπηλή ανακούφιση· ο κίνδυνος των εκ περιτροπής διακοπών ρεύματος απομακρύνθηκε, τουλάχιστον προς το παρόν.
Η αναστολή, όμως, δεν έλυσε τις συνθήκες που έκαναν πιθανή την απεργία. Το είπαν και οι ίδιες οι συντεχνίες: μετά τη συνάντηση με κυβερνητικούς αξιωματούχους, σημείωσαν την έλλειψη συγκεκριμένων λύσεων για τις υποκείμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου.
Αξίζει να πάρουμε στα σοβαρά ποιες είναι αυτές οι προκλήσεις και τι σημαίνουν για όσους βασίζονται στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Ένα δομικό κενό στην ηλεκτροδότηση της Κύπρου
Η Κύπρος πλησιάζει ένα σοβαρό δομικό πρόβλημα στη δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής της.
Εννέα συμβατικές μονάδες παραγωγής έχουν προγραμματιστεί να αποσυρθούν οριστικά μέχρι το 2029: έξι στον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Δεκέλειας και τρεις στο Βασιλικό. Μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου 750 MW δυναμικότητας παραγωγής. Για να μπει ο αριθμός σε πλαίσιο, η αιχμή της ζήτησης ηλεκτρισμού στην Κύπρο ξεπερνά συχνά τα 1.000 MW τους καλοκαιρινούς μήνες.
Το σχέδιο αντικατάστασης έχει δύο σημαντικές αδυναμίες. Πρώτον, μια νέα μονάδα φυσικού αερίου στο Βασιλικό μένει αδρανής· η κατασκευή της έχει ολοκληρωθεί, αλλά οι υποδομές τροφοδοσίας καυσίμου δεν έχουν ακόμη παραδοθεί. Δεύτερον, δύο νέοι αεριοστρόβιλοι που σχεδιάζονται για τη Δεκέλεια θα προσθέσουν μόνο 80 MW και δεν αναμένεται να λειτουργήσουν πριν από το 2028. Αυτό αφήνει ένα σημαντικό κενό ακριβώς τη στιγμή που οι παλιές μονάδες πρέπει να βγουν εκτός λειτουργίας.
Ο τεχνικός διευθυντής της ΑΗΚ ενημέρωσε τους βουλευτές ότι κάποιες μονάδες που λειτουργούν σήμερα έχουν ξεπεράσει έως και κατά 20 χρόνια τη διάρκεια ζωής για την οποία σχεδιάστηκαν. Οι μονάδες της Δεκέλειας είναι 45 ετών, ενώ η προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας τους ήταν περίπου 25 χρόνια.
Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) έχει κατατάξει την Κύπρο στις χώρες με τον υψηλότερο κίνδυνο επάρκειας τροφοδοσίας στην Ευρώπη. Εσωτερικές μελέτες δείχνουν ήδη ότι η Κύπρος παραβιάζει τα αποδεκτά περιθώρια εφεδρείας τις ώρες αιχμής, τόσο το καλοκαίρι όσο και τον χειμώνα του 2026. Δεν πρόκειται για μελλοντικό κίνδυνο. Είναι παρών.
Το ηλιακό παράδοξο: πολύ και ταυτόχρονα λίγο
Αυτό που κάνει την ενεργειακή κατάσταση της Κύπρου ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι το παράδοξο που υπάρχει παράλληλα με το πρόβλημα της συμβατικής παραγωγής.
Τον Μάιο του 2026, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κυρίως η ηλιακή, αντιστοιχούσαν στο 36,88% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της Κύπρου. Είναι ρεκόρ και πραγματικό επίτευγμα. Ωστόσο, τους πρώτους μήνες του 2025 η Κύπρος περιέκοψε πάνω από 145 GWh ηλιακής ενέργειας· καθαρή ενέργεια που παρήχθη αλλά δεν μπορούσε να απορροφηθεί από το δίκτυο και απλώς χάθηκε.
Ο λόγος είναι ο ίδιος και στις δύο περιπτώσεις: το δίκτυο δεν διαθέτει επαρκείς υποδομές αποθήκευσης για να εξισορροπεί την προσφορά και τη ζήτηση σε πραγματικό χρόνο. Όταν ο ήλιος είναι δυνατός και τα οικιακά και εμπορικά φωτοβολταϊκά παράγουν όλα ταυτόχρονα, υπάρχει περισσότερη ενέργεια από όση μπορεί να χρησιμοποιήσει το δίκτυο. Όταν η ζήτηση κορυφώνεται, το βράδυ, στη ζέστη του καλοκαιριού ή στο κρύο του χειμώνα, το κενό πρέπει να το καλύψει η συμβατική παραγωγή.
Η απάντηση και στα δύο προβλήματα είναι η αποθήκευση ενέργειας. Και επιτέλους γίνεται πρόοδος.
Αποθήκευση με μπαταρίες: η πρόοδος και τι είναι διαθέσιμο
Τον Ιούνιο του 2026 υπογράφηκαν οι πρώτες συμβάσεις για αποθήκευση ηλεκτρισμού με μπαταρίες μεγάλης κλίμακας στην Κύπρο, για 120 MW κεντρικής χωρητικότητας υπό τη διαχείριση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς. Επιπλέον 570 MWh έργων αποθήκευσης, σε οκτώ έργα, έχουν λάβει προκαταρκτική έγκριση σύνδεσης στο δίκτυο.
Ο στόχος της κυβέρνησης είναι 600 MW αποθήκευσης μέχρι το 2030· ένα σημαντικό εγχείρημα για ένα νησί στο μέγεθος της Κύπρου, που δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζεται η ανισορροπία της τροφοδοσίας.
Για ιδιοκτήτες σπιτιών και επιχειρήσεις υπάρχει επίσης μια πιο άμεση ευκαιρία. Το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας διαθέτει επιχορηγήσεις με στήριξη της ΕΕ για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Βασικοί όροι:
- Έως €75.000 ανά MWh για συστήματα αποθήκευσης για ιδιοκατανάλωση
- Κάλυψη έως 70% των επιλέξιμων δαπανών
- Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις πρέπει να περιλαμβάνουν σύστημα αποθήκευσης για να είναι επιλέξιμες στα κρατικά σχέδια χορηγιών
Αν σκέφτεστε φωτοβολταϊκά για πρώτη φορά ή την αναβάθμιση ενός υφιστάμενου συστήματος, αξίζει να αξιοποιήσετε αυτά τα σχέδια όσο παραμένουν ανοιχτά.
Τι σημαίνει ο συμψηφισμός λογαριασμών (net billing) για το σύστημά σας
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στην Κύπρο λειτουργούν με το σχέδιο συμψηφισμού λογαριασμών (Net Billing) αντί για τον προηγούμενο συμψηφισμό μετρήσεων (Net Metering). Η διάκριση είναι σημαντική.
Με τον συμψηφισμό μετρήσεων, κάθε μονάδα ενέργειας που εξάγατε στο δίκτυο πιστωνόταν στον λογαριασμό σας στην πλήρη λιανική τιμή· μια ανταλλαγή ένα προς ένα. Με τον συμψηφισμό λογαριασμών, η πλεονάζουσα ενέργεια που εξάγετε αγοράζεται σε χαμηλότερη, χονδρική τιμή. Το οικονομικό επιχείρημα υπέρ της μέγιστης ιδιοκατανάλωσης δεν ήταν ποτέ ισχυρότερο.
Σε συνδυασμό με τις περικοπές, όταν η ΑΗΚ αποσυνδέει φωτοβολταϊκά συστήματα σε περιόδους πλεονάζουσας παραγωγής, το μήνυμα είναι σταθερό: οι μπαταρίες δεν είναι πια πολυτέλεια. Για τις νέες εγκαταστάσεις, αποτελούν όλο και περισσότερο τη βάση ενός συστήματος που πραγματικά αποδίδει.
Ένα πρακτικό ερώτημα
Αν η ηλεκτροδότησή σας διακοπτόταν για 12 έως 24 ώρες, μέσα σε καλοκαιρινό καύσωνα ή στη μέση μιας εργάσιμης εβδομάδας, πόσο θα κόστιζε αυτό στο σπίτι ή στην επιχείρησή σας;
Το ερώτημα δεν είναι πια υποθετικό. Το δίκτυο της Κύπρου βρίσκεται υπό μεγαλύτερη πίεση από ποτέ στο πρόσφατο παρελθόν και οι δομικές προκλήσεις που έρχονται είναι καλά τεκμηριωμένες. Τα καλά νέα είναι ότι τα εργαλεία για να μειώσετε την έκθεσή σας υπάρχουν, η κρατική στήριξη είναι διαθέσιμη και τα οικονομικά των φωτοβολταϊκών με αποθήκευση στην Κύπρο δεν ήταν ποτέ πιο ευνοϊκά.
